Minoisch Heraklion
Het paleis van Knossos tijdens de Minoische (prehistorische) periode, zal in eerste instantie niet meer geweest zijn dan een paar verspreide huizen, in wat nu het huidige centrum van Heraklion is, met een paar kleine gemeenschappen op de omliggende heuvels. Het gebied ten oosten van Heraklion, d.w.z. Poros, Katsambas, Alikarnassos en de luchthaven tot aan de rivier Karteros en Amnissos, toont vroege tekenen van bewoning aan. Het was een goede plek om te wonen omdat het de natuurlijke haven van Knossos, via de Kairatos, rivier die de zee bij Katsambas, (het oostelijke uiteinde van de moderne haven Heraklion) had. Dit is aangetoond door een recente opgraving in het Katsambas gebied, dat onderdeel was van de Minoische haven. Het gebied ten westen van de stad, (Giofyros - Ammoudara), was ongeschikt voor bewoning omdat het er meestal te moerassig was. Archeologisch bewijs toont aan dat de nederzetting genaamd Heraklion waarschijnlijk ontstaan is tijdens het eerste millennium voor Chr. (9e eeuw v.Chr.), in het gebied tussen de huidige Daidalou en Epimendou straten, dat wil zeggen op de top van de heuvel waarop het centrum van Heraklion nu staat.
De naam van de stad Heraklion
Volgens de mythologie vertrouwde Rhea, de moeder van Zeus, hem toe aan de Cureten die haar haar pasgeboren zoon verstopten in de Dactyls grot (Lassithi), in een poging om hem te verbergen voor zijn vader, Cronus. Een van de Cureten, Herakles van Ida, ging naar Olympia, waar hij en zijn broers (Paeonaeos, Epimedes, Iassius en Idas) de eerste wedloop van de wereld organiseerde. Herakles van Ida won de wedloop en werd gekroond met de tak van een olijfboom die hij er zelf geplant had. Dit was de oorsprong van de gewoonte om een Olympische winnaar te kronen met een lauwerkrans gevlochten van olijftakken. Later zou Clysmenes, een afstammeling van Herakles van Ida, de Olympische spelen opgericht hebben en bouwde een altaar voor zijn voorouders in het oude Olympia. Heraklion is vernoemd naar Herakles van Ida. De bovenstaande mythe kan worden bedoeld om te laten zien dat Minoïsch Kreta de geboorteplaats van atletiek was. Uit archeologische vondsten en fragmenten van fresco's uit Knossos weten we dat de Minoiërs van sporten hielden, zoals gymnastiek, boogschieten, wagenrennen, boksen, worstelen en zwemmen. Andere, speciale evenementen, zoals de ‘tavrokathapsia’ (stierspringen) werden gehouden op festivals.
Byzantijnse Heraklion - Kastro
Tijdens de eerste-Byzantijnse periode (4e-9e eeuw na Chr.), de kleine stad Heraklion stond bekend als Katsro (kasteel). Kreta is dan een provincie van het Byzantijnse Rijk, waarvan de hoofdstad Constantinopel (Konstantinopel) was. Het administratieve, militaire en religieuze centrum van het eiland Kreta was Gortys. De steden van Noord-Kreta waren minder ontwikkeld omdat de zeeroutes langs de zuidkust liepen. Historici verwijzen naar de 7e en 8e eeuw als ‘donkere eeuwen’; er is nauwelijks informatie over die periode. Er zijn sommige verwijzingen naar natuurlijke rampen en, met name vanaf halverwege de 7e eeuw, werd het eiland geteisterd door invallen van piraten.
Arabieren veroveren Heraklion, de naam wordt Chandakas, Chandax of Candia
Saraceense Arabieren onder leiding van Abu Hafs Omar werden eerst verdreven uit Spanje en vervolgens uit Alexandrië. Zij profiteren van de zwakke verdediging van Kreta, zij veroverden het eiland in 824-828 AD. Piraterij was hun hoofdberoep, zij kozen Heraklion als de hoofdstad van hun emiraat. Haar positie in Noord- en Midden-Kreta leende zich uitstekend als basis voor hun invallen op de Egeïsche kust aan de ene kant, en de agrarische producten van het hele eiland voor de handel met islamitische staten aan de andere kant. Heraklion werd versterkt met muren van baksteen gebouwd op de stenen fundamenten en werd omringd door een diepe greppel, een droge gracht (khandaq), vanwaar de nieuwe naam Rabdh el Khandaq, (fort van de gracht) vandaan kwam. Dit werd Chandakas in het Grieks en Candia in het Latijn. Een Arabische Chandax moet zeer vergelijkbaar met de vorm van de Byzantijnse- en later de Venetiaanse stad zijn geweest.
Het Byzantijnse herstel van Heraklion - Megalo Kastro
De Byzantijnen beschouwden Kreta en de hoofdstad, Chandax, onder de Arabieren als een broeinest van piraten en slavernij. Arabische bronnen meldden daarentegen dat de Arabieren hun eigen cultuur in hun nieuwe grondgebied, met Chandax als haar intellectueel centrum sterk ontwikkeld had. Ze hun eigen munten geslagen hadden en ze hadden geavanceerde metallurgie en aardewerk.
Het Byzantijnse rijk probeerde herhaaldelijk Kreta te heroveren vanwege haar strategische locatie waardoor het de sleutel vormde tot controle van de zeeroutes van het zuidelijke Middellandse-Zeegebied.
In 961 na Chr., slaagde Nicephorus Phocas, opperbevelhebber en later keizer van Byzantium, erin Kreta te heroveren en de tweede Byzantijnse periode begon. Chandax was tijdens de Byzantijnse belegering doorhaar kustlocatie kwetsbaar voor invallen piraten. En dus besloot Nicephorus Phocas om de hoofdstad een beetje verder zuidwaarts, Kanli Kastelli (nu Profitis Ilias), waar hij een fort bouwde (wat later met de grond gelijkgemaakt is). De bevolking van Kreta, echter, was niet het eens en vond het geen goed idee om Heraklion te verlaten en te verhuizen naar het binnenland. Zij voorzagen dat o.a. de maritieme handel zou dalen wat de economie van het eiland zou hard raken. Dus de bewoners keerden snel terug naar kust en begon om het te herbouwen van Heraklion. De haven werd verbeterd en nieuwe muren werden gebouwd op de fundamenten van de Arabische versterkingen. In een zeer kort tijdsbestek, werd Heraklion een stedelijk centrum, de enige stad op Kreta, en werd uitgeroepen tot Megalo Kastro (groot kasteel).Het administratieve centrum van de stad was waarschijnlijk op het gebied van het huidig Eleftheriou Venizelou plein (met de leeuwen). Deze ontwikkeling trok een grotere bevolking aan en zo begon de stad, tussen de huidige Dedalou, Chandakos, Epimenidou en Beaufort straten, zich uit te breiden met voorsteden.
Het Venetiaanse Heraklion onder de naam Candia
De vierde kruistocht in 1204 resulteerde in de val van Constantinopel (en het Byzantijnse rijk) door de kruisvaarders. Kreta werd afgestaan door Alexius IV Angelus, aan de leider van de kruisvaarders, Bonifatius i van Monferrato, die het eiland op zijn beurt aan Dandolo, de hertog van Venetië verkocht.
De Venetianen vertraagden de verdeling van land, en daardoor had de Genuese piraat Enrico Pescatore de gelegenheid om het eiland te bezetten en bouwde zelfs 14 forten. Na een reeks van vorderingen en tegenvorderingen kwam Kreta ten slotte in 1211 in Venetiaanse handen terecht. Zij hebben Kreta tot 1669 behouden, Kreta was alleen een administratieve provincie, bekend als het Koninkrijk van Kreta (Regno di Candia). Candia was de naam van het eiland en de hoofdstad (Heraklion), Heraklion bleef het politieke, militaire, commerciële, sociale en intellectuele centrum van het eiland door de vijf eeuwen heen van Venetiaanse overheersing, en een van de belangrijkste stedelijke centra van de oostelijke Middellandse Zee. Candia kreeg de reputatie van "eerste stad na de eerste stad" van de Venetiaanse Republiek, wat betekent dat de tweede stad alleen naar Venetië zelf was.
De economische welvaart van Kreta in het algemeen en de hoofdstad Candia met name zorgde voor t een stijging van de levensstandaard en de ontwikkeling van een verfijnde Veneto-Cretan stedelijke samenleving. Vruchtbare interacties tussen het Byzantijnse en Italiaanse gedachtengoed staat bekend als de Kretenzer Renaissance van de kunsten en letteren in de 16e eeuw. Schilderen, bloeide literatuur, poëzie en theater met grote werken en vertegenwoordigers, het creëren van een cultuur met Kretenzer uitstraling.
Vanaf het allereerste begin van hun overheersing probeerden de Venetianen om hun greep te consolideren op het eiland door de invoering van elementen van hun metropool, Venetië, naar hun nieuwe kolonie. Dit is het meest voor de hand liggend in de architectuur. Zowel de openbare gebouwen van Heraklion (Hertogelijk Paleis, Loggia, Basiliek van San Marco) en particuliere woningen hebben onderscheidende Renaissance elementen en geven een gevoel van grandeur. Gedurende de laatste twee eeuwen van Venetiaanse bezetting, had Heraklion zich bijna verdrievoudigd in grootte toen de Osmaanse dreiging aan de horizon begon te verschijnen.
In 1462 besloot de Venetiaanse Senaat om te bouwen aan een nieuw versterkt strijdperk rond de stad, met inbegrip van de nieuwe voorsteden buiten de oude muren, en het versterken van de haven. In het kader van dit ambitieuze programma, werd Candia versterkt volgens de beginselen van de "fronte bastionato", het bastion systeem, nog steeds het enige voorbeeld van zijn soort in het hele Middellandse-Zeegebied is in zo'n goede staat vandaag de dag bewaard. De meeste van de monumenten staan nog steeds in Heraklion uit deze periode, de stad had de belangrijkste haven in het oostelijke Middellandse Zeegebied destijds. Natuurlijk moet worden opgemerkt, dat ze werden gebouwd doormiddel van ook gedwongen arbeid, anders zouden deze werken niet mogelijk zijn geweest zonder de nodige mankracht. De mannelijke bevolking tot de leeftijd van 60 jaar moesten verplicht meewerken aan de openbare werken voor ongeveer twee maanden per jaar, elk jaar.
Het beleg van Chadax door de Osmanen
Het beleg van de stad begon in 1647 en duurde voor 22 jaar, tot 1669, toen de stad uiteindelijk viel aan de Osmanen na het verraad van de Veneto-Cretan Andrea Barozzi. Barozzi was een ingenieur die de tekeningen van de muren, waarop de zwakste punten waren aangegeven gaf aan de leider van de belagers, de Grand Vizier Köprülü Ahmet Pasja, in 1667. De verdedigers van de stad waren uitgeput na 20 jaar van beleg, maar het duurde nog twee jaar voordat Heraklion de strijd moest opgeven (1669).
De sterkste vesting van de oostelijke Middellandse Zee had het langste beleg in de geschiedenis doorstaan. De kosten van de oorlog in leven en eigendom was ongekend. Na de overgave van Heraklion, sloopte Köprülü Pasha een deel van de muren voor zijn triomfantelijke intocht naar de verwoeste stad. Alleen een paar huizen in het centrum van de oude stad waren nog steeds bewoonbaar, maar de rest was door kanonnen verwoest, de stad lag in puin. In de 19e eeuw begonnen de Osmanen meteen met de wederopbouw van de stad. Het werd de zetel van de "secretaris van de Porte", ongeveer gelijk aan een gouverneur die door de Sultan aangewezen. De Venetiaanse openbare gebouwen werden gerestaureerd en hier vestigden de verschillende ministeries, terwijl de meeste van de kerken werden omgebouwd tot moskeeën. De tijd die volgde was één van cultureel en economisch verval, terwijl de plaatselijke bevolking constant inopstand kwam, zij vochten voor hun vrijheid en later voor de Unie met Griekenland. Het was niet tot de 18de eeuw dat de historische omstandigheden de deelname van de steeds groter wordende Kretenzer bevolking in de handel begunstigde, wat leidt tot de geleidelijke ontwikkeling van Chandax.
In 1851 werd Chania de hoofdstad van Kreta, maar dit heeft geen invloed op de economische en commerciële welvaart van Heraklion, zoals de stad weer genoemd werd in de vroege 19e eeuw. Heraklion werd door een verschrikkelijke aardbeving in 1856 getroffen. Het werd herbouwd als een grote Osmaanse stad, een typische Balkan stad met moskeeën en minaretten, koffiehuizen, fonteinen, publieke baden, smalle steegjes en toren-achtige huizen met verdiepingen. Op hetzelfde moment verschenen er ook neoklassieke stijlen, vanwege het nationaal belang, die zo uitgedrukt werd aan de plaatselijke bevolking als zijnde de wedergeboorte van de natie. Neoclassicisme werd ook goedgekeurd door Turkse diplomatie en werd als een modernisering gezien.
Unie van Kreta met Griekenland - Heraklion in de 20ste eeuw
Vluchtelingen in Heraklion de Grieken uit Klein-Azië
In December 1913 wordtde Unie van Kreta met Griekenland werd officieel uitgeroepen. Kreta was nu een onlosmakelijk onderdeel van de Griekse staat, delen van zijn avonturen en haar toekomst. De Klein Azië catastrofe van 1922 dat leidde tot de uitwisseling van bevolkingen tussen Griekenland en de nieuwe staat Turkije. 1,6 miljoen Grieken van Klein-Azië (de west kust van het huidige Turkije) en Oost-Thracië kwamen naar Griekenland, terwijl 400.000 moslims die het land mosten verlaten. De laatste moslim inwoners van Heraklion (23,821) werden gedwongen de stad te verlaten. Hun plaats is ingenomen door duizenden Griekse vluchtelingen uit Klein-Azië. De bevolking steeg snel en nieuwe voorsteden, zoals Nea Alikarnassos, Tria Pefka, Katsambas en Patelles werden toegevoegd aan de stad. De wijzigingen in het dagelijks leven van mensen waren ook indrukwekkend. De haven werd uitgebreid, de auto's in de straten namen toe in aantal en de stad kreeg een luchthaven. Beton, elektriciteit, de radio en de telefoon maakten ineens deel uit van het dagelijks leven in Heraklion. Het veranderde de gewoonten van eeuwen. Helaas werden tijdens deze periode veel monumenten gedachteloos opgeofferd ten koste van de modernisering, ook wel om onaangename herinneringen uit het verleden uit te wissen en ook voor winstgewin. Een monument in Heraklion dat herinnerde aan de Osmaanse bezetting werd verwijderd, het werd beschouwd als ongeschikt voor een moderne Europese stad. Er waren zelfs plannen voor het slopen van de Venetiaanse muren om de stad uit te breiden. Maar gelukkig zag men er vanaf.
Heraklion tijdens de Duitse bezetting
Heraklion 1940
Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, Heraklion presenteerde het beeld van een groeiend stedelijk centrum met intense commerciële en maritieme activiteit en een levendige sociaal leven. Op 28 oktober 1940 werd de Grieks-Italiaanse oorlog verklaard, terwijl de Duitsers Griekenland in April 1941 binnengevallen. Kreta was vrijwel weerloos, zoals de vele Kretenzer soldaten inmiddels op het vasteland waren en niet terug konden om hun eiland te beschermen tegen de Duitse invasie van het eiland. De beroemde Slag om Kreta begon op 20 mei 1941. Heraklion werd gebombardeerd door de Luftwaffe vanaf 14 mei. Toen de dag van de invasie naderde, werden de bombardementen geïntensiveerd en vele bewoners verlieten Heraklion en zochten toevlucht in de dorpen. Op 20 mei werden duizenden vijandelijke parachutisten gedropt op Kreta. Het eiland werd verdedigd door kleine geallieerde eenheden (Nieuw-Zeeland, Britse- en Australische troepen) en ongewapende Kretenzers, die niet aarzelde om de Duitsers volledig bewapend met stokken en landbouwwerktuigen te confronteren. Ondanks deze omstandigheden leden de Duitse parachute regimenten grote verliezen. Duitse parachutisten waren in grote getale betrokken bij ‘de slag van Kreta op 23 mei’. Duitse bommenwerpers ontketende een gewelddadige aanval op de hele stad Heraklion. Hun doelen waren niet alleen militaire installaties maar de stad als geheel. Aan het einde van het bombardement lag een derde van de stad in puin, met verschrikkelijke verliezen aan mensenlevens. Deze dag bleef in het geheugen van de bewoners gegraveerd als "Zwarte Vrijdag". Tussen 28 mei en 1 juni trokken de geallieerde troepen zich terug uit Heraklion en de stad werd overgegeven aan de Duitsers. Tijdens de bezetting werd Heraklion, als het geheel van Kreta, een broeinest van weerstand. De activiteiten van de organisaties van de opstand maakten de Duistse bezetter woedend, die talrijke represailles tegen de burgerbevolking uitvoerde, hele dorpen werden met de grond gelijk gemaakt. Onder meer waren de vernietiging van Anoyia en de Viannos-holocaust wel de ergste.
0252 - 34 98 90
